THIS FORUM HAS NOW MOVED TO WWW.INKUNDLA.COM/FORUM.
Links

Inkundla Recent Posts
Who's Online
0 registered (), 4 Guests and 1 Spider online.
Key: Admin, Global Mod, Mod
Newest Members
Ngwako, flamz, kyotik, nyawana, Manqotshana
2964 Registered Users
Topic Options
Rate This Topic
#16976 - 08/09/05 05:54 PM amagama
ntshenje Offline
Mafikizolo

Registered: 08/09/05
Posts: 1
Loc: Tsholotsho
THOLE LOMNZANSI MTANENHLABATHI NGUKHULWKILE ENKUNDLENI AKE NGIYITHUNGELE ABANDLA NJENGOBA BETSHO ABADALA

KUYINTO EYAZIWAYO UKUBA AMAGAMA ESINDEBELE ALOMSUKA LAPHO AQALA KHONA, KENGIBUZE EMPHAKATHINI UKUTHI IGAMA ELITHI ILOKHUZENI LAVELA NGAPHI

Top
#16977 - 08/09/05 06:31 PM Re: amagama
Sgero Offline
Ndunankulu

Registered: 05/31/04
Posts: 642
Loc: United Kingdom
Lavela entasingeni.

[Big Grin] [Big Grin] [banghead]

Top
#16978 - 08/09/05 08:35 PM Re: amagama
Mabonwabulawe Offline
Ngqwele

Registered: 10/14/03
Posts: 126
Loc: Emlageni, eShamba
Ntshenje
Ngomcabango wami omfishane, obamba okuseduze ngicababaga igama ILOKHUZANA (LOKHUZENI) lisuselwa esabizwaneni sokukhomba eduzane isithi LOKHU.Uyabona uma uzama ukukhumbula igama lento ethile usuke uyibhekile ngamehlo engqondo kodwa igama likubalekela, into yakhona uyibonela eduzane ufisa ukuthi lo oxoxa naye ngabe uyayibona lento osuke ucinga igama layo.U -Zana yena ngicabanga ukuthi yisijobelelo nje esisuke siqondile kuloyo okhulumayo ngendawo asuka kuya ngoba ungamane uthi i-LOKHU nakho ngibona kuqondile.Ngiye ngizwe abanye lapha emlageni la engeluse khona inkomo zikababa bethi ILOKHU-NJANA.Uyabona u-LOKHU- usasekhona.

Top
#16979 - 08/14/05 07:16 PM Re: amagama
Zwangendaba Offline
Nkosi
***

Registered: 04/27/03
Posts: 1391
Loc: New York, New York, USA
Bafowethu.

Siyabonga ngombuzo ongitshayise ngekhanda. Ngibonga ikakhulu uNcomanzi oyibeke kahle ingcazelo kwaze kwathi dlwe.

Lumnandi bantu ulimi lwakithi.

Li Zwangendaba.

Top
#16980 - 08/14/05 09:16 PM Re: amagama
mninimuzi Offline
Nduna
*****

Registered: 08/12/05
Posts: 457
Loc: EMNQAMLEZWENI
NGIJABULE KAKHULU NGENDLELA OCHASISE NGAYO BABA NCOMANZI,NGITHOLE KUYIKUTHI MHLAWUMBE UNGANGISIZA LANGALAWA AMAGAMA.`AKHIWE NJANI LAMAGAMA ALANDELAYO?` 1)AMANZI 2)PHANDLE

Top
#16981 - 08/16/05 08:08 PM Re: amagama
Mabonwabulawe Offline
Ngqwele

Registered: 10/14/03
Posts: 126
Loc: Emlageni, eShamba
Mninimuzi
Hhayi sihlobo sami amanye ayangishaya amabizo kodwa kuzokhumbuleka ukuthi kukhona amabizo angamabizo qho avela aqanjwa nje.Angakhiwanga ngenxa yezigameko kumbe izenzo ezithile.Mhlawumbe lawa owaqambe ngenhla ayisibonelo.

Top
#16982 - 08/16/05 08:44 PM Re: amagama
mninimuzi Offline
Nduna
*****

Registered: 08/12/05
Posts: 457
Loc: EMNQAMLEZWENI
Ngiyabonga kakhulu mtshana ngiphinde ngixolise ukukuthwalisa kanzima ngombuzo wami lo.Kodwa ke ngingakawudluliseli phambili lumbuzo ngizathi ukukuqondisa kancane baba Ncomazi.La amabizo aphezulu ngeke abengamabizo qho.Amabizo qho kutshiwo la amagama aqala ngonkamisa loba ongwaqa abakhulisiweyo eg Ncomanzi,Bulawayo,Mzingwane etc.Hayi ke njengoba injobo enhle ithungelwa ebandla,bafethu `akhiwe njani lamagama alandelayo,1)amanzi 2)phandle?`

Top
#16983 - 08/19/05 10:06 PM Re: amagama
Maqhamehlezi Offline
Nduna
****

Registered: 08/05/03
Posts: 362
Loc: Emzini wezi-Nkonjane
Igama elithi khathesi akusilo eliqondile,igama eliqondile elahlambazwa ngemva kokuwela uLimpopo njalo nokuphila nezinye izizwe wu khathi-lesi .

Top
#16984 - 10/01/05 07:55 AM Re: amagama
Zwangendaba Offline
Nkosi
***

Registered: 04/27/03
Posts: 1391
Loc: New York, New York, USA
Bafowethu.

Igama elithi KHATHESI liyatholakala sibili lasemnzansi ka Limpophoma. Liqondile sibili.

Indimi zabenguni zilalokhu abathi ngesikhiwa "dialects". Abakithi bathi KHATSESI, ngingazi ukuthi amanye amanguni athini.

Liqondile sibili.

Li Zwangendaba.

Top
#16985 - 10/01/05 01:36 PM Re: amagama
Maqhamehlezi Offline
Nduna
****

Registered: 08/05/03
Posts: 362
Loc: Emzini wezi-Nkonjane
Lawo magama u KHATSESI lo KHATHESI engabe eqondile eMaSwazini hhayi kwiSiZulu naku SiNdebele imbumba yaso ekusiZulu.Uhlelo lweSiNdebele luhlelwe kuhlelo lweSiZulu nangakho kufundwa uhlelo lwesiZulu ezikoleni zakwaMthwakazi.
Akusho ukuthi umuntu angabhala igama ngempawu zeSiNdebele lelo gama sekuli gama qotho leSiNdebele.
Izibonelo:
Donate - Donetha
Ring - iringi
phone - ifoni
etc

Iqiniso wukuthi maningi amagama ahlambalazwa wukuhlangana nezinye izizwe njalo amanye akusiwo asesintwini ayajobelelwa nje makukhulunywa hhayi ma ubhala IsiZulu/Ndebele qho.
Amagama afana lala alandelayo wukukiliza nje isintu sakwethu:
Imuli (ligama labetshabi- muri )-Isintu sithi- umuzi,umkhaya

Ukuthi sibili nakho wukukiliza, igama eliqondile wu ISIBILI

UMlimu ligama elivela ezizweni ,Mulimu,Mwalimu ,Mwari,etc esintwini sakwethu sazi uNkulunkulu,uSomandla,uThixo etc

Izizwe ezinye bezikufumana kunzima to cope with the elongated,expressional accent of Zulu speakers thus they resorted to shortening or cutting short some Zulu words and expressions to suit themselves thus such words as KHATH(IL)ESI lost the IL which makes the word shorter to KHATHESI and much easier for a loud fast talking tribe to say or speak.Kuyabongeka

Top
#16986 - 10/01/05 02:25 PM Re: amagama
Sibambamahawu Offline
Ndunankulu
***

Registered: 05/04/04
Posts: 805
Loc: KwaGodlwayo
Maqhamehlezi

Imuli (ligama labetshabi- muri )-Isintu sithi- umuzi,umkhaya
..................................................................................................
Umahluko ungaba kuphi lapha Maqhama: Mina instead of ukuthi Imuli nguMuzi noma umkhaya ngithi Imuli nguMNDENI.

Maqhama isintu sakho osibhalayo sihle impela kodwa ngithola ukuthi izivumelwano zenhloko zakho zigcina ziyiphazamisa imibhalo yakho.

Top
#16987 - 10/01/05 03:12 PM Re: amagama
Maqhamehlezi Offline
Nduna
****

Registered: 08/05/03
Posts: 362
Loc: Emzini wezi-Nkonjane
quote:
Originally posted by Sibambamahawu:
Maqhamehlezi


..................................................................................................
Umahluko ungaba kuphi lapha Maqhama: Mina instead of ukuthi Imuli nguMuzi noma umkhaya ngithi Imuli nguMNDENI.


Sibamba mfowethu ngiyakuzwa,kuqondile nakho ukubiza "imuli" wokuthi umndeni kumbe usapho kuyawokuthi ngaleso sikhathi umuntu ukhuluma ngani kumbe uchasisani phechelezi," in terms of immediate family or extended family").Sisazobheka njalo lendaba yezivumelwano mfethu,uxole ngoba sikhathi siningi ma ngibhala iskhathi sokuhlela siyobe singekho ngiyobe ngiphuthuma nje kodwa hayi ke isixwayiso sakho ngisamkele nsizwakuzwa.Kuyabongeka.

Top
#16988 - 10/01/05 05:18 PM Re: amagama
Ingqwele Offline
Mafikizolo

Registered: 07/07/05
Posts: 47
Loc: Emganwini
Wena oqhamileyo,
Angazi, kodwa mina bengilokukholwa ukuthi igama elithi IMULI liqondile esiNdebeleni. Phela ukhumbule ukuthi kukhona amanye amagama asuke angathi abizeka okufanayo njengala; hamba/famba; ngikhohliwe/...'koshiwa; khula/kura. Kanjalo esiZulwini isihlahla bathi ngu-muthi kanti laba asebesibulalele ilizwe bathi ngu-muti.

Sibuyele egameni elithi 'imuli.' Lapha kugoqelwa abazali labantwana, sikhangela kuphela uluntu nje qha! Nxa sisithi UMUZI, ikakhulu siyabe sesigoqela lezinye izinto ezitholakala lapho wena lomkakho labantwabenu elihlala khona; kungaba yizindlu, izifuyo lokunjalo. Futhi leligama liyavuma ukugoqela zonke ezinye izinto ezisekhaya litshiye ngaphandle uluntu. Nanzo izibonelo;
1. Opasi babhubhisa UMUZI wakoMaqhama ngesikhathi seGugulawundi.(Batshabalalisa yonke into yakoMaqhama kunye labantu bakhona; kumbe batshabalalisa konke izindlu lenfuyo batshiya uMaqhama)
2. Opasi babhubhisa IMULI yakoMaqhama ngesikhathi seGugulawundi. (Kutsho ukuthi babulala abantu bonke kulomuzi wakoMaqhama. Izindlu lemfuyo kungabe kwasala kodwa igama lona liqondise/lijonge eluntwini kuphela.)

Unanzelele njalo ukuthi imvama yikuthi umuzi ugxilile(most of its components are fixed) kukanti imuli ungahlangana layo lobaphi(100% mobile) Nxa ngiphaphalazile lingiqondise bakwethu, itshukelwa ebandla!

Top
#16989 - 10/01/05 06:33 PM Re: amagama
Maqhamehlezi Offline
Nduna
****

Registered: 08/05/03
Posts: 362
Loc: Emzini wezi-Nkonjane
Ingqwele
Uyabonake nkunzi yakwethu ingcazelo yakho ngegama u- muzi ikahle, njalo bengishilo ekuqaleni ngathinana kuyangokuthi ukusimo sinjani ma ulisebenzisa kumbe uchasisa,kungakho sithola ukuthi esintwini kunegama lona lilodwa lingasho kumbe lingamela izinto eziningi ezahlukile.

Okunye mnakwethu ngamagama lawo esitshabini afana lo- famba -koshiwa,indaba isekutheni akusiwo magama womdabuko(original)wabetshabi kodwa besegabadela nje belingisa isintu sakwethu,uzothola ukuthi igama labo qho elithi hamba kubo ngu -yenda kuthi nawo owabethile nawo uzofumana ukuthi angabe akhona aqondane qho nolimi lwabo.

Ma unanzelela nathi sizwe sakwaMthwakazi akhona amagama esawagabadela kuzizwe kodwa akusho ukuthi yisintu qho,ngoba imbumba konye neziqu zanawo magama akhombisa impawu zezizweni hhayi ulimi lwethu. Umuli wagabadelwa esitshabini sikhathisimbe negama u-kwanisa .Kunjalo nje namagama afana no- tamatisi, ngawokugabadela ngoba aphethe impawu zesilungu.Masiqhubeka sibheka igama u- television uma ungolibhala ngesintu uthi -thelevidlini akusho ukuthi yiSiNdebele qho kodwa ma ungathi wu- mabonakude lapho uyobe ubethe kahlehle isintu,ngoba neziqu zembumba yalelo gama liphethe impawu zesintu kuphela azibolekwanga.

kusenjalo ngiyasho njalo-njalo ngithi igama umuli yizinto zabetshabi nezo ngizozama njalo ukuchasisa ngalelo gama uma abanye bengavumi kumbe bengakholelwa kuloko kodwa ngiyazi bakhona abanye kumphakathi abangayichaza lendaba yegama u-muli.Ngicela uNdukuzibomvu ake asize kulendaba.

Top
#16990 - 10/02/05 01:09 PM Re: amagama
Sibambamahawu Offline
Ndunankulu
***

Registered: 05/04/04
Posts: 805
Loc: KwaGodlwayo
Okunye esengiyake ngikuqaphele esintwini yikuthi isintu esikhulunywayo siyahlukana kancane nesibhalwayo: Okwesibonelo: Izikhukhukazi vs iyikhukhukazi. EsiZulwini kujwayelekile ukuthi uZ uma kukhulunywa ezwakale njengoY, kodwa uma sekubhalwa lokhu akwenziwa ukuthi umuntu agcine sebhala IYIkhukhukazi instead of IZIkhukhukazi.

Kwesinye isikhathi kunzima ukuthi sazi ukuthi imvelaphi yamagama athize yiphi, njalo kwesinye isikhathi amagama ayimfakela avumelekile;
Okwezibonelo: Ihloka: yigama esilisebenza kakhulu esiNdebeleni kodwa umsuka walo usesiVendeni uma ngingaphazami, ngesiZulu yimbazo. Ingqamu = Ummense; umbhida= umfino, leli elombhida lisuselwa esiSwatini. Okunye okujwayele ukusixaka ngu NA and LA, LO and NO
Iningi uyalizwa lithi Napha kusemhlabeni instead of Lapha kusemhlabeni, AmaXhosa wona athi Apha kusemhlabeni. uNA akuvamisekile ukuthi asentshenziswe uma kukhonjwa ulutho noma indawo, kodwa uyasentshenziswa okwesibonelo: Nampaya bayeza bazinkumbi balingana nezihlathi zolwandle.
Nankuya/nakhuyana umkhumbi untanta olwandle.
UMabaila NO/LO Sibambamahawu bayathandana. Ngihamba NA/Laye la/namhlanje.

Madoda ukhona ongangichazela ukuthi luyini uCHU, lubaluleke ngani esintwini, ikakhulu sibhekise ensizweni nentombazaneni esezigalule othandweni.

Top
#16991 - 10/02/05 09:19 PM Re: amagama
mzukulu-kagogo Offline
Ngqwele

Registered: 06/17/05
Posts: 113
Loc: eMajawundeni
Mninimuzi

sihlobo sami uma ngingaphosisi amagama owaqambe ngaphezulu ngibona ngohlelo lwesintu siwathi ngamabizonto,kawalandlela esingathi akhiwe ngawo sort of amabizo endabuko.angiselaqiniso kangako ngoba umbalisi wami wesintu wayelelizwi elincane futhi elamalimi mhlawumbe angisezwanga kuhle

Top
#16992 - 10/07/05 12:37 AM Re: amagama
Maqhamehlezi Offline
Nduna
****

Registered: 08/05/03
Posts: 362
Loc: Emzini wezi-Nkonjane
quote:
Originally posted by Sibambamahawu:


Madoda ukhona ongangichazela ukuthi luyini uCHU, lubaluleke ngani esintwini, ikakhulu sibhekise ensizweni nentombazaneni esezigalule othandweni.

Nsizwakuzwa yakwa Mthwakazi,kengichaze kancane wo-Chu.uChu yilapho umuntu wesilisa noma owesifazane afikelwa yimizwa esezingeni eliphezulu kwinkanuko zenyama,lemizwa inempawu zokuhalela okunzulu njalo okujulile,okuhlasimulisa umzimba kugijima ngemthambo yegazi isendlalela ngaphambilini phela leyo ndinabadli yendaba yokuhlobonga.

Lemizwa yenkanuko zenyama inhle impela ma ababili besethandweni njalo ma leyo mizwa ibhebhezela kubona kuphela loko kuyokwenqabela ukuthi bangafohli kumbe babheke emaceleni ekusuthiseni uChu onuvuthayo kubona.Ngiyema la mfowethu,kuyabongeka.

Top


Moderator:  Jakalas 
ShayaFM
Shaya FM is currently OFF AIR. Sorry to disrupt your listening. Your favourite radio station will be back on air ASAP!
New Topics
May
Su M Tu W Th F Sa
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Top Posters
Mabila 2123
Zwangendaba 1391
Dokotela 1298
Lobengula 1077
BhudiMathawuzeni 810