THIS FORUM HAS NOW MOVED TO WWW.INKUNDLA.COM/FORUM.
Links

Inkundla Recent Posts
Who's Online
0 registered (), 4 Guests and 1 Spider online.
Key: Admin, Global Mod, Mod
Newest Members
Ngwako, flamz, kyotik, nyawana, Manqotshana
2964 Registered Users
Topic Options
Rate This Topic
#16993 - 10/08/05 03:47 PM Ulimi lwethu
ozithembayo Offline
Ngqwele
***

Registered: 09/21/05
Posts: 109
Loc: emhlabeni
Ngiyananzelela ukuthi amaNdebele amanengi ayathanda kakhulu ukukhulisa indimi zabanye besekela olwabo. Ikakhulu laba abaphetsheya, abanye bayaziqhaja kakhulu bangazuza abantwana bephetsheya nxa isintu bengasazi. Kodwa abesemupha ibizo lokuthi Dumisani. Kanti kwenziwa yini lokhu? Amashona leNgilandi uzwa etoilet "panemunu" Ikhiwa lingaze lifele eZim ungeke uzwe kuthiwa isiNgisi kasazi, lobawazalelwa eChina. Kambe singancedana njani ngoba lathi yithi esizibuyisela emuva? ulimi nxa lungasetshenziswa luyafa. Abanye bayamangala ukuthi kulolunye ulimi eZim ngaphandle kwesishona ngoba singahlangana lawo sisemazweni lathi sesizama ukukhuluma labo ngolimi lwabo. Omuye wayemangala ukuthi kungani nxa ngivela eZim ulimi lwesitshona ngingalwazi. Ngathi yena ngimbuza ukuthi yena isiNdebele uyasazi wathi "its not necessary to larn it because Ndevheres can speak Shona" Hanti liyabona [Mad]

Top
#16994 - 10/08/05 04:18 PM Re: Ulimi lwethu
mkhize ozikhizayo Offline
Nduna

Registered: 05/30/04
Posts: 349
Loc: Emaguswini
isindebele ngiyasithanda angizenzisi.Ngakho ngokuziqaja kwami angiboni ukuthi kulomuntu ongangithathela ilifa lami engalinikezwa ngokhokho.Lami sengake ngahlangana labo abanjalo abetshabi mina ma ungafuni ngihle ngikutshele ukuthi msundulo kanyoko ngoba akusinkinga yami ukuthi engazi ulimi lwami.

lathi thina abadala kufanele sizikhuthaze ukufundisa abantwana ulimi lwesindebele.

Top
#16995 - 10/08/05 04:51 PM Re: Ulimi lwethu
Maqhamehlezi Offline
Nduna
****

Registered: 08/05/03
Posts: 362
Loc: Emzini wezi-Nkonjane
Usizi kuyena ongafundisi inzalo yakhe isintu sakwethu konye nendlela esikhulunywa ngaso.Into okufanele uyinanzelele mfowethu ozithembayo wukuthi kuneningi nabantu abacanga ukuthi ukukhuluma isingisi wukufunda okuphakeme njengoba nje uyake ubone kumbe uzwe abantu bedumisa njalo bencoma okwedlulisa amalawulo umuntu ma eshaya isingisi.Iningi labanye abantu nje alikahlanjwa kubugqili nokungcindezelwa kwengqondo abelungu abakuhlwanyelayo kubona.

Ngeso lami Maqhamehlezi ngithi abazali kufanele ma abantwababo befunda leso singisi babaxelele ukuthi isingisi lulimi nje lalo njengesi Jelimani,Fulentshi,Japaneese njll.Kumele njalo abantwana bakhonjiswe ukuthi singezinye nje zezindimi zokukhulumisana nabantu abasaziyo hhayi ukuthi ukusazi kukwenza ubengusolwazi kweze Maths,Science,Biology,Economics njll.Imzekeliso yezizwe eziphumelele zingakhulumi kumbe zingabalulekisi isingisi yilezi,France,Japan,Germany,China njll,le mzekeliso engiyiqambile ikhombisa ukuthi ndimi ngendimi unakho ukuphucula isizwe sakwenu ngolimi lwakho hhayi ngesingisi kuphela.Wubuwula njalo nengqondo yokugqilazwa nokungcindezelwa elokhu ihleli nsitha kobuchopho kwabanye bethu okubenza babone sengathi ukukhuluma isilungu kubo nabantwana babo yikuphucuka konye nokuthi uyabe ufundile.

Top
#16996 - 10/08/05 07:16 PM Re: Ulimi lwethu
mkhize ozikhizayo Offline
Nduna

Registered: 05/30/04
Posts: 349
Loc: Emaguswini
maqha kuyabongeka mhlobo wami ngikwethulela ijazi.incazelo yakho isuthisa umoya wami kanye lokuba yilokhu engiyikho khona.

Top
#16997 - 10/11/05 07:43 AM Re: Ulimi lwethu
Dokotela Offline
Nkosi
***

Registered: 05/11/04
Posts: 1298
Loc: Emkhathini
Ngiyabonga mvuli walesisihloko sendaba. Ngike ngaveza obala imicijo eqondane labo abakithi abafelwa zingqondo - abalahla ulimi lama siko akibo.
Ngithanda ukugcizelela njalo kundaba ngithi, mpilwenzima! kini lonke elilahla amasiko lolimi lwenu.

Ngilabo abangane abanengi, othi ungaba vakashela uzwe ingane, zikhuluma isikhiwa kuphela. Uyise liNdebele, laye ubhizi uya noza esiqamula isilungu. Uthi mhlawumbe ngiza hawukela mina Dokotela. Nxx! Abantu abanjalo kudala yibo esasisithi ngaba thengisi. Ukhetha ukulahla umhlobo wakhe lokuphika abantu bakibo. Ngiyazi ukuthi bakhona, njalo banengi phakathi kwethu.

Umuntu onjalo kahlukananga lomkhenyevuli, ongela buntu.

Bakhona abakhetha ukuthi bakhulume isitshabi ngoba bale "low self esteem", bazibona bengasi bantu zalutho - ngithi kubo mpilwenzima kini!.

Top
#16998 - 10/11/05 09:44 AM Re: Ulimi lwethu
mkhize ozikhizayo Offline
Nduna

Registered: 05/30/04
Posts: 349
Loc: Emaguswini
Waze wangilahisa Dokotela ngilapha nginje ngibulawa zimbambo ngamabala aqatha ekhasini lakho mpilwenzima!

Awuzwe ke amadoda aziqhaja ngobuntu.

Top
#16999 - 10/11/05 10:50 AM Re: Ulimi lwethu
Mangethe Offline
Ngqwele

Registered: 08/26/05
Posts: 195
Loc: Bulawayo
Lina elihlezi labelungu ngapho akelike lisitshele kumbe lalibezwe labo besengeza inkulumo zabo ngezinye indimi nje ngeSindex. Kumbe bakhona abelungu abapha abantwana amabizo esintu?

Top
#17000 - 10/12/05 12:04 AM Re: Ulimi lwethu
ntombenhle Offline
Sakhamuzi

Registered: 09/28/04
Posts: 63
Loc: uk
Bafowethu,

Ngiyakuzwa njalo kuqakathekile kakhulu elikutshoyo ngaphezulu. Engikunanzelelayo lapha yikuthi kulula ukusola abanye abantu nxa wena kungazange kwenzakale kuwe kumbe ungazange ube kusituation abakibo.
Yebo ngiya vuma ukuthi bakhona banye bethu abacabanga ngendlela eliyitshoyo ngaphezulu kodwa ngibona elingakunanzeleliyo yikuthi kunzima bakithi ukukhulisa umntwana emazweni ikakhulu nxa umsebenzi wokukhulisa ingane ubheke owesifazana yedwa. Imaternity leave iphela ngemva kwe zinyanga iziyi 6, ngemva kwalokho nxa ungenelisanga ukuletha ugogo womntwana kumbe isihlobo ukuthi azokugcinela ingane akula elinye icebo ngaphandle kokuthi umntwana aye nursery kumbe ku child minder, abantu laba yibo abatshona lomntwana kusukela ekuseni kuze kube ntambama, isikhathi sonke lesi bakhuluma laye ngesilungu,frentshi kumbe xhosa etc kusiya ngokuthi ungaphi, kanti ngabe utshona logogo umntwana uzathathela phezulu ulimu lwakhe ngoba from an early age yilo ulimu ayabe exposed to yikho Amandiya ekhula esazi ulumi lwakibo wherever there are ngenxa ye family structure sabo noma bengaphi uthola bele extended family yabo from ukhokho to umzukulu. Failing to do this umntwana fron iearly age leyi uzabe eqeda isiskhathi esinengi lalaba abantu bezizweni kulami ngendaba zokusebenza, leyi ayisiyo ndlela engakhethwa ngumuntu nxa elechoice,its not an ideal situation kodwa asihlali ku ideal world ngakho into ongayenza yiku zama ukwenza okusemandleni akho ukukhulisa umntwana esazi ulimi lwakhe lalapha avela akhona, the unfortunate part yikuthi akulula nxa umntwana ekhula ngendlela engiyitshileyo ngaphezulu. Ngekhaya ngizakhuluma laye ngesintu kodwa umntwana uzaba inclined ukuthi akhulume isifrentshi etc ngoba i60% of the time uyabe e exposed kulababantu lakulimu olukhulunywa kuleyo ndawo.
Ngiyazi ngapha Engilandi kulabe Sindebeleni abathatha initiative yoku vula iclub yabantwana bekhaya ukuthi bafunde ulumi lamasiko akithi, leyi ngenye yezindlela yokuthi abantwana labo bebelakho to feel like they belong nxa sebehlangene labanye ikakhulu labo abahlala endaweni ezi isolated lapho okungela bantu abamnyama abanengi let alone abesiNdebeleni.
As much as l agree laba fowethu ngaphezulu ayisibo bonke abantu abafana lalaba elibaqambileyo abalabantwana abanga fluent kulimu lwethu. Bakhona abafisa njalo abazimiseleyo ukukhulisa abantwababo ngendlela yokuthi bazinqenye ngokuthi loba umntwana engakhulelanga elizweni lakibo uyenelisa ukuxoxa logogo wakhe ohlala enkayi ongazi isifrench kumbe isingisi, kodwa kwesinye isikhathi its not as straightforward as it seems [banghead] [bigcry]

Top
#17001 - 10/11/05 01:15 PM Re: Ulimi lwethu
Mabonwabulawe Offline
Ngqwele

Registered: 10/14/03
Posts: 126
Loc: Emlageni, eShamba
ye inzima indaba
Anongibuza ngemva kweminyaka emithathu ngizobe senginempendulo yokuthi akwazeki yini ukufundisa omuntuza ulimi lwesintu.Ngisho uNcomanzi sibili angavuka ahambe ngezinyawo nxa lomuntuza wami ezohluleka ukuxoxa indaba ngesintu(isindebele).Khona bengifisa akhulume nesiShangani manje sixaka mina mzali, ngizomxolela kuso.ISingisana sakhe usogcina ukusikhuluma le enursery, ekhaya yiSindebele, ngeke aphunyule ngiyakutshela.Yihlazo, esilethwesa izingane ukuthi zingazi ulimi lwazo.
yingakho zogcina zithi kontanga bazo"my parents come from Zim......"

Top
#17002 - 10/11/05 03:53 PM Re: Ulimi lwethu
mkhize ozikhizayo Offline
Nduna

Registered: 05/30/04
Posts: 349
Loc: Emaguswini
ma evele engumtwana wami loba uyafisa kumbe akafisi uyabe ezaqeqesha ulimi lwami.Yona inzima kodwa kokhutheleyo uzoyenelisa ngoba ungakwekela uzozwa kuthi f*u*c*k u* uyangi-abhuyuza ngizokutshelela amapolisa.Kambe kuhle lokhu na?lingixolele ngisebenzise amagama angalunganga.

Ma usengilande ulomntwana osefuna ukuzenza ngcono ethi yena abangane bathi akaye emapoliseni gibela lakho indiza ngokuthula uthi ma ufika egcekeni lakoBulawayo(lendiza) loba kwelesouth africa uvele ukutshaye ngenhlanekela ukutshiye khonale.Asikhuthazaneni ukufundisa abantwana ulimi lwethu olumnandi kangaka.

Top
#17003 - 10/11/05 04:00 PM Re: Ulimi lwethu
Dokotela Offline
Nkosi
***

Registered: 05/11/04
Posts: 1298
Loc: Emkhathini
Umqondo wami ocukethwe kunkulumo yami uqondana kakhulu lalabo abenyanya usiko lolimi lwakibo. Kuyangicasula kungi cunule ukucabanga ukuthi, bakhona abantu bakithi abazibona angathi bangcono kulabanye babo njalo bakuveza ngokufuna ukuziphilisa impilo yokweba kumabonakude kumbe kuma wayilesi.

Ngikholwa ukuthi, into esenza senelise ukuphumelela empilweni icukethwe kumazwi athi - Injongo elokuzimisela lokusebenza lethuba olitholayo kwenza kuphumelele khonokho okufisayo.

Ntombenhle mngane. Ngiyezwa, kamhlophe uhlu olutshoyo. Mina ngithi, nxa umzali esesigabeni sokuthi ungowesifazane njalo esebenza, kuqakathekile ukuthi aveze uthando lwakhe ngolimi lwakhe. Kumele emva komsebenzi aphe ama leseni kumntwana.

Kumele ngitsho, ngisipha njalo imizekeliso yokuthi yonke indawo abantwana abakhula bengela heritage yakibo - bacina besiba yizigebengu, amasela le low-self esteem. Kuyaziwa kwele Zimbabwe ukuthi abantu abangela mbeko ngama kharadi hantsho? Why?

Sapho luka Mthwakazi!

For the benefit yomntwana, mfundise ulimi lwakibo angacini esiba njenge nigro. Its not being smart ukuthi umntwana angazi ulimi lwakibo.

Top
#17004 - 10/11/05 06:12 PM Re: Ulimi lwethu
ozithembayo Offline
Ngqwele
***

Registered: 09/21/05
Posts: 109
Loc: emhlabeni
KengiphenduluNtombenhle. Isifiso nxa ulaso esokuthi umtanakho afunde ulimi lwakho, uyalufunda kuhle. Mina lokhu angikuphumputhi, ngakwenza ngabantwabami ababili ngihlezi ezizweni ngiphila ngayonaleyo indlela ophila ngayo.

Ngazitshela ukuthi owami umntwana nomakanjani angisoze ngihambe laye eZim ngiyemtolikela ekhuluma lomama lobaba. Ngathenga amabhuku eZim kusukela kwawekretshi lawo wonke amagredi ahambelana labo. Futhi ntambama lezingane zazingezesiNdebele. Ngangisithi loba yiliphi ibala lolimi lwemzini alifundayo ngitsho ukuthi ngesiNdebele kuthiwani, bazebafunda ukuthi kumele babuze bangafunda ibala ngolunye ulimi ukuthi lithiwani ngesiNdebele. Khathesi bakhuluma esijulileyo esimangalisa abanozayo eZim.

Abantwana bayafunda masinya singabesabeli ngitsho. Kanti angani abamakhiwa abatshona loneni abehluleki ukufunda isingisi unina etshona engekho? Asibopheni ziqine, ulimi luyafa sikhangele.

Top
#17005 - 10/11/05 06:17 PM Re: Ulimi lwethu
ozithembayo Offline
Ngqwele
***

Registered: 09/21/05
Posts: 109
Loc: emhlabeni
KengiphenduluNtombenhle. Isifiso nxa ulaso esokuthi umtanakho afunde ulimi lwakho, uyalufunda kuhle. Mina lokhu angikuphumputhi, ngakwenza ngabantwabami ababili ngihlezi ezizweni ngiphila ngayonaleyo indlela ophila ngayo.

Ngazitshela ukuthi owami umntwana nomakanjani angisoze ngihambe laye eZim ngiyemtolikela ekhuluma lomama lobaba. Ngathenga amabhuku eZim kusukela kwawekretshi lawo wonke amagredi ahambelana labo. Futhi ntambama lezingane zazingezesiNdebele. Ngangisithi loba yiliphi ibala lolimi lwemzini alifundayo ngitsho ukuthi ngesiNdebele kuthiwani, bazebafunda ukuthi kumele babuze bangafunda ibala ngolunye ulimi ukuthi lithiwani ngesiNdebele. Khathesi bakhuluma esijulileyo esimangalisa abanozayo eZim.

Abantwana bayafunda masinya singabesabeli ngitsho. Kanti angani abamakhiwa abatshona loneni abehluleki ukufunda isingisi unina etshona engekho? Asibopheni ziqine, ulimi luyafa sikhangele.

Top
#17006 - 10/12/05 10:57 AM Re: Ulimi lwethu
Sibambamahawu Offline
Ndunankulu
***

Registered: 05/04/04
Posts: 805
Loc: KwaGodlwayo
Zimbi indaba madoda, okokuqala angibuze kusisi ukuthi i initiative le enhle kangaka ikuphi lendawo, ngisho yona iclub yokuthi abantwana bafundiswe isiNdebele, uma ingaphumeleli bakaMthwakazi ngicela lingiqhashe namhlanje ngibe ngutisha wezingane zenu.

Yehlisani umoya bafowethu, yona ibuhlungu lendaba yokungazi ulimi ikakhulu izingane zethu. Kuqinisekile ukuthi lathi abazali selomthelela ekubulaleni ulimi, lokhu ikakhulukazi kuqhamuka ekuzibukeleni phansi kwathina, ukuzenyeza noma khona phela ukuzeyisa. Konke elikukhulumile noma elikubhale ngaphezulu kuliqiniso okufana lokuthi uquqaba luphecekile ububona, ulimi lwabo abaluqakathekisi, babona sengathi ezinye ezinlimi zingcono, ikakhulu sona siNgisi leso. Ngithe uma ngithi ngifundisa umntanami isNdebele ngendlela ehlelekileyo, umngane wami wangitshela ukuthi kuzoConfuza umntwana, angimyekele umntwana azifundele isNgisi, ngasengimbuza ukuthi lomngane wami ukuthi ngesikhathi ngimtshela ukuthi umntanami wenza lesiFrentshi angazange asho ukuthi sizomkhomfuza lesingisi? Thina njengabantu silokuzibukela phansi, ulimi lwethu luya mkhonfuza umntwana kodwa uma umntwana efunda isfrentshi, singisi, spanitshi etc ngasikhathi sinye kukhombisa ukuthi umntwana uhlakaniphile, madoda zimbi indaba ngempela.
Asibeni lenhlelo zethu zokufundisa abantwana bethu ulimi lwethu, sihlukane nokuzibukela phansi ngolimi lwethu.

Top
#17007 - 10/12/05 03:16 PM Re: Ulimi lwethu
Dokotela Offline
Nkosi
***

Registered: 05/11/04
Posts: 1298
Loc: Emkhathini
Ngithi mpilwenzima! kubona abazibhekela phansi.

mpilwenzima! kubonke abalobuvila bokwakha abantwana babo, ukuthi bakhule bezazi ukuthi bangobani. Its worse than sexually abusing a child, uku ncitsha i identity yakhe. mpilwenzima!

Top
#17008 - 10/18/05 08:39 AM Re: Ulimi lwethu
Dokotela Offline
Nkosi
***

Registered: 05/11/04
Posts: 1298
Loc: Emkhathini
Isahluko lesi silobudlelwano lezinye eziqondane lokwakha isizwe sethu. Ngithemba bonke abalamehlo bayabona njalo abalendlebe bayezwa ukuthi amazwi acukethwe kulesi sahluko aqakatheke njani kithi losapho lwethu.

Top


Moderator:  Jakalas 
ShayaFM
Shaya FM is currently OFF AIR. Sorry to disrupt your listening. Your favourite radio station will be back on air ASAP!
New Topics
May
Su M Tu W Th F Sa
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Top Posters
Mabila 2123
Zwangendaba 1391
Dokotela 1298
Lobengula 1077
BhudiMathawuzeni 810