|
0 registered (),
9
Guests and
1
Spider online. |
|
Key:
Admin,
Global Mod,
Mod
|
|
|
#28360 - 09/14/04 02:11 PM
Healthcare-online for Mthwakazians
|
Nkosi
   
Registered: 09/16/03
Posts: 1077
Loc: Tsholotsho
|
Majaha We have the necessary medical and health care professionals right here at our disposal. We have doctors, nurses, pharmacists, biologists and other scientists right here at Inkundla. Now instead of us wasting their talents by utilising them to define such useless (but useful) issues like "umtshaza" , "inkophe", "inzipho", "amasendlisi" "umsundulo" and the like, I hereby suggest that we have an online health-care facility where we can field questions to them relating to serious medical and health problems that our people encounter daily. For a start, we have Mthwakazians in the rural areas who suffer from all manner of illnesses, from head aches to diarrhea to malnutrition to dingindi to kwarshiokor to drops to syphilis to gonorrhea to mhedehede etc etc. Now my proposal is that whosoever has a health problem (or his family back home), can ask our professionals like Dokotela , Mabila and others to answer and advise on such issues. What medication to buy, what diet to eat for those with obesity problems, what exercises to do for fitness enthusiats, what to do when you get infected with drop, what about bilharzia or malaria, what do you do when someone is suffering from meningitis, what about the endless illnesses that affect our kids. One must emphasise that the information given here will be given in good faith and whosoever uses it does so at their own risk. To kick start the whole process, let me set the ball rolling by asking our health professionals to give us a typical Mthwakazian diet which we can follow to stay health, no cholestrol, fat etc. What exercises to follow for those of us who spend too much time in the office with very little physical activity. Siyabonga bafowethu nabodadewethu.
|
|
Top
|
|
|
|
#28363 - 09/15/04 04:34 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Nkosi
 
Registered: 05/14/04
Posts: 2123
Loc: Ayowa
|
Mthwakazi Omuhle
Siyawubonga kakhulu umbono ka Lobs. Muhle ubanzi.Sizazama ngamandla ethu onke ukuncedisana loMthwakazi ngeze Mpilo. Lapho esisilelela khona, sizakutsho njalo.Sichithe isikhathi eside kakhulu sincedisana ukwakha imizi, sixoxa njalo lange courtship lama players ethandweni, konke kuyikudinga injabulo esinika impilakahle emzimbeni lase ngqondweni. Dokotela kengiphambuke kancane ngibonisane lomfowenu singakahlabani amajekiseni.
Ngixolela, ungivumele ngehlukane lawe kancane ngekuchasiseni izitho zomzimba lokusebenza kwazo ngolimi lwesiNdebele Lobs. Angivumelani lawe when you coin some of the work done on the named pages as useless and a waste of our talent. What this exercise has unequavocally highlighted, at elast for me, is the inadequacy of our language in defining and explaining isimo somuntu ngesindebele. IsiNdebele sethu, I can safely say can only attempt to define and explain the human body and function ngokwebanga elingaphansi kwe 30% and I am being generous.
Asibokuthi nxa sikhuluma nge African Renaissance sicabange banzi langendimi zethu. I am quickly taken back to the historical renaissance era esayifunda eprimary eyabo Michael Angelo bependa lokubaza imizimba yabantu. They forced their languages to create over 5000 new terms in order to accomodate the new inventions, technologies and terminologies. Thina sahle sasala and sekusificile. Sekumele sixoxe yonke into ngesilungu. Asinabululeni ulimi lwethu to accomodate esikufundayo.
Kambe kungaya ngasifudlana lithutshe esilikhalela nsukuzonke elika Mthwakazi, indimi zethu zizaba ngama officila languages of ceremonial significance kuphela? Kumele senelise ukusebenzisa i official language zonke ndawo. Mina ngibona nje wonke ama professional groups kaMthwakazi ele challenge yokuxoxa i jargon yabo nge SiNdebele. Ngihawukela ngife nxa oProfessor bama ngisi beqeqetsha baze baye phutsha ngolimi luka Mama. How easy that must be for them. Mina ngiyakhanywa kwezinye insuku ngingatsho lengikufisayo ngoba ulimi lungolwabanikazi. Nanso ichallenge kwabafundisa indimi zako Mthwakazi. Nanso i project kaMthwakazi eyesabekayo okwamagama, eyokunabulula indimi zethu to accomodate modernism and all its complexities!
Okwesibili Lobs, ngibona angani kufuneka a serious cultural paradigm shift endleleni esibheka ngayo izitho zokwandisa isizwe. Yindaba ziyinhlamba? Zihlambaza bani? Angali ukuthi ziyahloniphisa hayi kodwa inhlamba ngazo ngeyani. Kuze kwehlule qotho loku advertisa i condom ku television in the face of imminent and inevitable monumental deaths of AIDS. UBaba uJoshua Nkomo wathi khuphani it's not cultural!Silodubo!
If the current terms used to name sexual organs ngesintu are so unpalatable, kwenziweni? Do we need to come up with new terms, more polite and comfortable for our psyche? Ukusilelela kolimi khonapha sekusilimazile sehluleka lokuchazela abantu ngendlela ebalulekileyo ngezifo zabo. We cannot for instance in SiNdebele conveniently differentiate arteries from veins from nerves, from lymphatic vessels konke yimithambo. Habeeeeeee! Asikhuliseni ulimi. Lawe Lobs sifuna ukukuzwa utshaya ezomkhonomi le finance ngesintu oinflatuon laba labo rate of return hk hk size siboleke lathi ezinye izizwe amabala.
Yikubona kwami ke lokhu ngokuthanda iSindebele sika Mama!
Ngivotelani ngibe ngu President lizabona hk hk!
|
|
Top
|
|
|
|
#28366 - 09/15/04 09:36 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Nkosi
 
Registered: 05/11/04
Posts: 1298
Loc: Emkhathini
|
quote: Originally posted by Lobengula: let me set the ball rolling by asking our health professionals to give us a typical
Mthwakazian diet which we can follow to stay health, no cholestrol, fat etc. What
exercises to follow for those of us who spend too much time in the office with very little
physical activity. Siyabonga bafowethu nabodadewethu.
I will begin with the low cholestorol diet. Cholesterol molecules are found the bloodstream in form of lipoproteins, and there are different kinds. Cholesterol is fat, sticky substance that is in our bodies. High-density lipoproteins (HDL) is a good type of cholesterol, because it helps to remove the "Bad LDL" Cholesterol which would cause clogging of arteries, causing high risks of cardio-vascular diseases(CHD). This would have resulted from lack of sufficient blood reaching various body regions. This also naturally weakens your immune system. Signs of heart disease are swollen feet and ankles, impotence, and shortness of breath and mostly chest pains. Some of the risks are agrevated by genotypic constitution (inheritence) from parents, existence of other diseases like diabetes, High blood presure.
WHAT TO DO
-Reduce meat and dairy products because they have high cholesterol and saturated fat. It is best to take monounsaturated fats and don't raise your "bad" cholesterol levels
>Monosaturated fat include: olive, avocados and peanut oils. >Polyunsaturated fats: sunflower seeds, Sesame, nuts and seeds, ikakhulu ezamathanga.
- Yeka lama craker-jax ama potato chips, cookies, labo baked (beans, peas...) - Dlana izithelo, imibhida, whole grain foods, and low-fat or nonfat dairy products. - Reduce iMargarine, and fat from inyama. - Inhlanzi ziright. - Reduce itswayi - liya ngezelela amanani ehypertension. - Uzelule umzimba, wenze ama exersices. - Ungabhemi igwayi kumbe insango.
Cofa lapha , ubone ikhasi elifakaza imicijo embalwa engakunceda.
|
|
Top
|
|
|
|
#28367 - 09/15/04 10:47 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Nkosi
 
Registered: 05/14/04
Posts: 2123
Loc: Ayowa
|
Bantu, hatshi Lobs impendulo engilayo kuwe inde kakhulu njalo.Sengibuye ngizibuze ukuthi litshoni lelo baba kanti elithi "culture." Must we hold on to norms ezilimazayo ngoba yi culture yethu? Yikho phela kumele senze umehluko thina esifundileyo.
Ngiphosele nje elincane amsebenzini omuhle kaDokotela: Ukudla kwesintu okunengi kuhle njalo ngendlela esipheka ngayo emakhaya eyoku bilisa lokosa inhle yenza singasebenzisi amafutha amanengi ekuphekeni. Lokhu kupheka kulungele inhliziyo lemithambo yethu yegazi.
Silabo: Nyawuthi, mabele, phoko, mathanga, amakhomane, amakhabe,lude, ndumba, bhobola, mazambane,nkukhu lamaqanda, mbuzi,ndlubu, nyama ye nkomo, tshomoliya, mumbu lezithelo ezinengenengi ezeganga. Yikudla okuhle konke lokhu.
Sengike ngabona, ngingazi kumbe luyatholakala, ugwalo olulotshwe ngu Mrs. T Khumalo,umama obeyi Nutritionist eMinistry of Health, lapho aloba khona ama recipes okudla kwesintu. Umama lo uyakuthakazelela kakhulu ukupheka ukudla kwakithi. Lufuneni lulusizo.
Singazijwayeza ukudla lokhu kudla komdabu, ku safe kakhulu. Indlela esidla ngayo inyama eyokudobha amaqatha amabili amathathu yisafety measure enkulu for us kulokudla ama cuts njengabelungu othola inyama iyiyo enegi emganwini. Inyama ilama futha amanengi yikho nje ihlabusa.
Asiqaleni ngokuquma in half ukudla esikuphakelwayo eynye ihalf ibe ngeyomunye.That is a way to start kulokulandela ama diet okudla okudulayo lokunye esingakutholiyo. Sidla isitshwala esinengi kakhulu. Kasiqunyelweni siphiwe ingxenye yomganu esiwejwayeleyo. Siqume itswayi letshukela njalo. Nxa kade ufaka 3teaspoons ze tshukela quma to 11/2 ubone. ngokuya kwesikhathi uzakwejwayela. Uye njalo uqume uze ucine ungasalifaki. Senze njalo letswayi. Uma ubufaka i teaspoon ezimbili embizeni, qala ukufaka eyodwa.
I T-bone eyosiwayo, asiyekeleni ukudla leliya futha elihlabusayo elithi shwa shwa! Asizifuniseni nje ukususa all visible fat enyameni singakayosi loba ukuyipheka. Singasa frayi nyama yosiwe nje kmilweni kumbe ku oven. Lokho kwenza amafutha onke ecengeke singakayidli. Iqanda libe ngeli scrambled, boiled loba porched.Lalo kalidliwe kabili kathathu ngeviki hatshi nsukuzonke. Nxa sithenga uchago ezitolo, sithenge iskim milk ibe yiyo esidla ngayo i cereal yekuseni.Isicengiwe amafutha phela i skim le 2% ingcono kule full strength milk. Olwetiye ngiluthanda lujiyile njengolwembuzi kodwa bathi alulunganga. Lami ngisazama ukuzincitsha.
|
|
Top
|
|
|
|
#28369 - 09/17/04 12:54 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Nkosi
 
Registered: 05/14/04
Posts: 2123
Loc: Ayowa
|
Further diet tips:
Replace all FANTA drinks with plain water. Carbonated drinks have no food value. Kuhle khona ukunatha up to 2L of water ngelanga. Hatshi i beer, plain manzi.
Eat at least 3 fruits ngelanga and keep the doctor away. Nanka awile ama orange eGwana. Nice.
Eat lots of vegetables carrots, beets, cucumber, tshomoliya, cabbage, brocolli, mathanga. Umganu wakho kawube colourful with greens, yellows, whites etc uyabe usudla kuhle ngempela.
Lingabi legunya bo Baba nxa liphiwa imiganu yokudla eqongileyo lithi yikho ukuba ngubaba womuzi, kulesifo lokhuya. Dlanini okulingeneyo and even demand smaller size plates.
Ukuhlafuna controls the amount of food we eat. Chew everything thoroughly loba kumnandi. Ingqondo gets the message that isihlafune kakhulu and sends a feedback message yokusutha.
Nxa usizwa angani awusuthanga, ungagijimeli ukwengezelela khonokho khonokho ukuthi usuthe uthi nsti, give yourself 30 minutes. If you are still hungry then, eat some more.
Dieting alone does not help. To yield desired results kakube le change in lifestyle.
|
|
Top
|
|
|
|
#28371 - 09/16/04 11:30 PM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Ndunankulu
 
Registered: 05/27/04
Posts: 741
Loc: Khonaph'ya Enkangala
|
Bandla, Lizaxola ukuyithenga kwami mina ngingowokucina kwi'class' yezempilakahle. Ngilokuncuncuncu engifuna ukukuchathekela ibandla. Kumele umuntu adle ukudla okunengi ekuseni, (yikho kuthiwa yi'breakfast', hk, hk, hk). Okwemini kumele kubekulutshwana kulokwekuseni ngebanga mhlawumbe elingamatshumi amahlanu kokulikhulu (50%). Kuthi okwantambama kube kulutshwana ngamatshumi ayisikhombisa lanhlanu (75%). Izizatho yilezi: a) Umzimba wadalwa ukuba ulale ebusuku. Ngakho ungakhinkela intaba yokudla uyabe usitsho ukuthi i'factory' kayivalwe kodwa imitshina yale ilokhu igiga. ![[Embarrassed]](images/icons/blush.gif) Abecansi labo kubalula ukuthi badlale ngoba umzimba uyabe ungela diversion ![[Roll Eyes]](images/icons/rolleyes.gif) (Xola dade). b) Umzimba uthola ilanga lonke ukuthi ugaye i'breakfast'. c) Umzimba uthola ingxenye yelanga ukugaya i'lunch'(which is already of small quantity). Ngizavumelana lenkosi yohlanga ukuthi i'exercise' layo iyancedisa i'metabolism' (buzani uDok) yomzimba. Utshwala, ngizathi mina kukhona abasebetaditshile ngabo abathi buloncedo. Mina ngithi i'poison' inceda ngokukubulala. When is moderate moderate? Into ekholisisayo ivame ukuphica ingqondo icine ingasazi ukuba sekwedluliswe amalawulo. Ngakho ngithi wo! manini utshwala bo Ugwayi lona ngizabasacarstic kanje, nxa uMdali wayethanda ukuba sibheme, wayezasibumba sile 'sikhiphantuthu' (chimney). Intuthu yegwayi ibalama'deposits' amnyamanyana angena ayohlala ku'lining' yamaphaphu. Ngenxa yokuba amaphaphu edalelwa ukucenga umoya la'ama'deposits' awenelisi ukungena ayothutsha lapho okuthutsha khona umoya, ngakho acina enze i'layer'. I'lining' yamaphaphu idalwe ukuba ihlale imanzi (to aid absorption of oxygen). Lama'deposits' acina ese'blocke' intunjana ezivumela umoya ukuba udlule. I'lining' le isuka iqale ukoma lapho oku'settle' khona ama'deposits'. Amamphaphu abesesoma-ke. Umzimba wadalwa ukuba uzivikele emkhuhlaneni lekuhlaselweni ngama'foreign-bodies'. Ngalokho ke amaphaphu wona azivikela ngokusenza sikhwehlele ukuze lokho okuyabe kuthe kwangena kiwo kuphume. A(o)babhemi abanengi yikho behlala belesikhwehlela, amaphaphu ayabe ezama ukukhafula lama'deposits' lokuqothula isikhwekhwe sama'dead cells' ayabe esephezu kwe'lining' yamaphaphu. Singekela njani ukubhema kumbe ukunatha? Iqiniso konje vele liyababa njalo liyabulalisa. Okufunekayo yikuzimisela. Strong will, bobaba labomama. Zibuze ukuthi ungakakwenzi konke lokhu wawuvele usweleni, uzothola nix. Ngiyazi ukuba akulula ngoba umzimba uyabe usujwayele itshefu. Nxa usekela umzimba uyakutshela ukuthi usuzakufa, kodwa ungaqhubeka you definitely will die. Ungekela ungenelisa ukuthuthukisa i'quality' yempilo yakho. Ngiyabonga, liqondise lapho okudinga ukuqondiswa bantu. Lingizwele mina isi'aram' senkosi.
|
|
Top
|
|
|
|
#28375 - 09/18/04 12:03 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Sikhulu
   
Registered: 11/02/03
Posts: 245
Loc: emazweni abanikazi
|
|
|
Top
|
|
|
|
#28379 - 09/17/04 08:33 PM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Ndunankulu
Registered: 05/31/04
Posts: 642
Loc: United Kingdom
|
Dok lo Mabila
Ngiletha isibongo esikhulu esisuka ngaphakathi kwenhliziyo yami ngendlela eliziphathe ngayo ngokunikeza ulwazi lwenu ku Mthwakazi. Akululanga ukuthi umuntu azinekeze ukusiza uluntu kungelambadalo. Ngiyalihlonipha njalo ngilikhuthaza ngomsebenzi omuhle omkhulu elithe lawuthatha phezu kwamahlombe enu. Kuzabakhona abazathatha lula elikwenzayo, bakuphendulaphendula bakhulume kubi ngako, kodwa lingalahli ithemba ngoba bambalwa. Inengi lethu we appreciate your views kakhulu.
For the first time, ngibona ingqubelaphambili (esisuka lapha ebulenjini ku Nkundla) ngomsebenzi wokuthuthukisa usapho lwakithi.
Lobs
Ngeke sithungamele sonke ngoba asikuphiwanga. Ngithanda ukubonga ngomsebenzi lombono owenzileyo ngokuthatha ulwazi olusekhaya and channeled it to benefit isizwe. inkunzi ikhethwa ematholeni. Siwakhangele amathole afana lawe. Ungadinwa njalo ungalahli ithemba. Thina esingalelakho ukuthengamela sikhangele abafana lawe.
|
|
Top
|
|
|
|
#28380 - 09/18/04 01:25 PM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Nkosi
 
Registered: 05/11/04
Posts: 1298
Loc: Emkhathini
|
Hlathi. KUYINI I HIGH B.P IBP ephezulu, yinkinga ejwayelekileyo ehlupha bantu banengi kakhulu. Ikakhulu abaleminyaka edlula 30. Ibizwa ngokuthi yi 'hypertension', kusisho ukuthi igazi emisipheni liyabe selihamba ngesiqubu esingayi siso. Lokhu kwenziwa yikuncipha kwemithambo yegazi. INKINGA EZIVELA KU HIGH B.P IB.P yenza ukuthi: (1) ugazi licine lingafiki kuhle kwezinye izitho zomzimba. (2) Inhliziyo isebenze kakhulu, okucina kusenza ukuthi umuntu olayo abe le 'heart-attack'. (3) Imithambo yegazi idabuke, kumbe ilimale. (4) Ingenza inkinga ezinkulu, njenge 'Brain Damage', 'Heart attack'. OKUMELE SIKWAZI Ma iHypertention isedlula 140/90 kufuneka umuntu azuze imithi ku Dokotela wakhe, ikakhulu ama 'Diuretics', enza ukuthi igazi libe 'thinner'. They reduce your blood levels, salts excess water thereby reducing ipressure. Nxa umuntu ele diabetes njalo ele BP, kumele abe ku consistent monitoring scheme, ngoba kuba lobu nzimanyana. I Hypertension ayila zitshengiselo njengeminye imikhuhlane. Yikho iyingozi. Abanye baya tshaywa likhanda kodwa kumele sinanzelele ukuthi indlela yokwazi yikuhlala sisiya hlolwa ukuthi inganani. Inga buya yodwa Ihypertention, ngenxa yofuzo (genetic constitition of parent), ama contraceptive pills, itswayi elinengi, utshwala. UKUYELAPHA Ma ingekho serious umuntu angazama ukuzisiza ngo kuguqula indlela yokuphila. Lokhu angakwenza ngokwelula umzimba 'exercises'. Ukuzigcina ulomzimba omncane. Cofa lapha uzuze eminye imicijo kulolu daba. On saying this, i would like to advise you that, it is very important to seek professional help and advice of issues related to hypertension. Vota ma, uthole uncendo ngalu mbalo.
|
|
Top
|
|
|
|
#28386 - 09/20/04 05:01 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Nkosi
 
Registered: 05/14/04
Posts: 2123
Loc: Ayowa
|
|
|
Top
|
|
|
|
#28392 - 09/21/04 03:36 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Nkosi
 
Registered: 05/14/04
Posts: 2123
Loc: Ayowa
|
Lobs I prostate gland sike sayichaza ngakukhasi lezitho zomzimba ukuthi ngokuliqanda okuncinyane okugombolozele umlomo wesinye sabobaba. ngokuya kweminyaka kuyavuvuka kwabathile obaba kube le cancer. kwabanye kuyazivuvukela kuphela kungayisiyo cancer. Babancgono ke labo ngoba kuya qunywa qunywa kulunge. Okule cancer kuba ludubo ngoba i cancer ingathintwa inhlamvu zakhona zisuka zimemetheke zigcwale umzimba wonke zone lalapho akade kulenge khona. Ngithole la ama websites achaza lula i epilepsy le snoring. I epilespy ngumkhuhlane othelela inhloni kakhulu kowugulayo ngoba uzwa ngabanye kuphela ukuthi wenze lokhu la lokhuya njalo uza isikhathi esinengi kungela warnig. Quite a miserable thing for sufferers. Awuthelelwana hathsi, but it runs in families. Awulani lobuthakathi futhi. Ukuhoqa kubuhlungu ngoba ohoqayo katholi buthongo obunika umzimba ukuphumula odingakalayo ebusuku. Lezi nsuku kunakanwa lokuthi kuyabangela iBP Ukuhoqa Izithuthwane
|
|
Top
|
|
|
|
#28393 - 09/21/04 03:54 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Nkosi
 
Registered: 05/14/04
Posts: 2123
Loc: Ayowa
|
|
|
Top
|
|
|
|
#28396 - 09/23/04 12:36 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Mafikizolo
Registered: 07/07/04
Posts: 11
Loc: Gwanda
|
Zakhamizi, luhle lolu uhlelo. Kuyajabulisa ukobona ukukhalipha kukaMthwakazi ku inthanethi. Akelingilamulele zihlobo lapha mina iqolo liyaqaqamba, ngicabengela lokhu abathi yingubhane. Lentolwane kayibonwa lapho engikhona. sizani bo Dokotela. Angilayo eyesintu lapha.
|
|
Top
|
|
|
|
#28398 - 09/24/04 12:03 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Mafikizolo
Registered: 07/07/04
Posts: 11
Loc: Gwanda
|
Awu Mabila ngisiza ungangethusi bo! Oqotho sengihluphekile bakwethu. Udokotela angeyalpha ingubhane kumbe kufuneka uphondo ngokwalo??
|
|
Top
|
|
|
|
#28399 - 09/24/04 12:03 AM
Re: Healthcare-online for Mthwakazians
|
Mafikizolo
Registered: 07/07/04
Posts: 11
Loc: Gwanda
|
|
|
Top
|
|
|
|
|
|
Shaya FM is currently OFF AIR. Sorry to disrupt your listening. Your favourite radio station will be back on air ASAP!
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
|